ECIच्या निर्णयप्रक्रियेवर प्रश्न; SIR संदर्भातील निर्णयांवरही याचिकेत आक्षेप
नवी दिल्ली (CEC Gyanesh Kumar) : मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाने पुढील आठवड्यात सुनावणी घेण्यास सहमती दर्शवली आहे. ज्येष्ठ वकील विकास सिंह यांनी मंगळवारी भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत (CJ SuryaKant) यांच्यासमोर या प्रकरणाचा उल्लेख केला. त्यानंतर न्यायालयाने हे प्रकरण पुढील आठवड्यात सूचीबद्ध करण्याचे निर्देश दिले.
या याचिकेत असा आरोप करण्यात आला आहे की, इतर दोन निवडणूक आयुक्तांची मंजुरी किंवा सहमती नसतानाही निवडणूक आयोगाच्या नावाने काही निर्णय घेण्यात आले. निवडणूक आयोग ही बहुसदस्यीय घटनात्मक संस्था असल्याने निर्णय शक्यतो एकमताने आणि मतभेद असल्यास बहुमताने घेतले जावेत, असा याचिकाकर्त्यांचा युक्तिवाद आहे.
निर्णयप्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह
याचिकेत निवडणूक आयोगातील सत्तेच्या केंद्रीकरणाचा आरोप करण्यात आला आहे. तसेच निर्णयांसाठी आवश्यक असलेल्या अजेंडा, बैठकीचे इतिवृत्त आणि इतर प्रक्रियेबाबतही प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत. ‘विशेष सखोल पुनरीक्षण’ अर्थात SIR संदर्भातील काही निर्णय इतर निवडणूक आयुक्तांच्या माहितीशिवाय किंवा मंजुरीशिवाय घेण्यात आल्याचा दावा याचिकेत करण्यात आला आहे. त्यामुळे या निर्णयांची घटनात्मक आणि कायदेशीर वैधता तपासण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
तीन सदस्यांची निवडणूक आयोग
सध्या ज्ञानेश कुमार (CEC Gyanesh Kumar) हे मुख्य निवडणूक आयुक्त, तर सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी हे निवडणूक आयुक्त आहेत. संबंधित कायद्यानुसार, आयोगातील सदस्यांमध्ये मतभेद झाल्यास निर्णय बहुमताने घेण्याची तरतूद आहे. दरम्यान, याचिकेतील आरोप अद्याप न्यायालयाने सिद्ध केलेले नाहीत. या प्रकरणाची पुढील आठवड्यात होणारी सुनावणी त्यातील कायदेशीर आणि घटनात्मक मुद्द्यांवर अधिक स्पष्टता देऊ शकते.
