गृह मंत्रालयाची माहिती; सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या अधिकृत नकाशावर पर्वतशिखरे, हिमनद्या, खिंडी, दऱ्या, नद्या आणि इतर ठिकाणांची नोंद
लडाखमधील 28 महत्त्वाच्या ठिकाणांना आता सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या अधिकृत नकाशावर प्रमाणित ओळख मिळाली आहे. केंद्र सरकारने केंद्रशासित प्रदेश लडाखच्या प्रशासनाशी सल्लामसलत करून या ठिकाणांची त्यांच्या प्रमाणित नावांसह आणि भौगोलिक प्रकारासह अधिकृत नकाशावर नोंद केली आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाने 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी याबाबत माहिती दिली.
सरकारच्या माहितीनुसार, या प्रक्रियेचा उद्देश संबंधित ठिकाणांची अचूक ओळख सुलभ करणे आणि त्यांच्याबाबत सर्वसामान्यांमध्ये अधिक जागरूकता निर्माण करणे हा आहे. लडाख प्रशासनाशी झालेल्या चर्चेनंतर ही नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली आहे.
कोणत्या ठिकाणांचा समावेश?
सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या लडाखच्या अधिकृत नकाशावर नोंद करण्यात आलेल्या 28 ठिकाणांमध्ये विविध प्रकारच्या भौगोलिक संरचनांचा समावेश आहे. यामध्ये Atisha Giri, Kanishka Peak, Martand Giri, Zorawar Peak, Rinchen Zangpo, Sakyasri Giri, Marpa Lotsava Ri, Milarepa Kangri, Shiva Ri आणि Maheshvara Ri यांसारख्या पर्वतशिखरांचा समावेश आहे.
याशिवाय Brangsa, Kuksel, Dehra Compass, Gogra, Kumarayana Point, Panglung आणि Shamal Lungpa या भूभागांचीही नोंद करण्यात आली आहे. Chapchingal Pass आणि Shachmirk Pass या खिंडी, तसेच Parpik आणि Skamri Glacier या हिमनद्यांनाही अधिकृत नकाशावर स्थान देण्यात आले आहे.
यादीत Shkorga Valley या दरीसह Guru Rinpoche या तलावाची, Yangpa River या नदीची आणि Hot Spring या जलस्रोताचीही नोंद करण्यात आली आहे.
नावांची अधिकृत नोंद का महत्त्वाची?
एखाद्या ठिकाणाचे प्रमाणित नाव आणि भौगोलिक स्वरूप अधिकृत नकाशावर नोंदवल्यामुळे प्रशासकीय कागदपत्रे, नकाशे आणि इतर अधिकृत संदर्भांमध्ये त्या ठिकाणाची ओळख एकसमान ठेवण्यास मदत होते. केंद्र सरकारनेही या प्रक्रियेचा भर अचूक ओळख आणि जनजागृतीवर असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
लडाखच्या उत्तर आणि पूर्व भागाशी संबंधित भारत-चीन सीमा प्रश्नाच्या पार्श्वभूमीवर या प्रदेशातील भौगोलिक ओळख आणि अधिकृत नकाशांवरील नोंदींना धोरणात्मक संदर्भ प्राप्त होतो. मात्र, गृह मंत्रालयाच्या 2 ऑक्टोबरच्या अधिकृत निवेदनात या 28 ठिकाणांची नोंद चीनसोबतच्या सीमा वादात भारताचा दावा मजबूत करण्यासाठी करण्यात आली असल्याचे म्हटलेले नाही. सरकारने या प्रक्रियेचा उद्देश अचूक ओळख आणि नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे असा सांगितला आहे.
लडाखच्या अधिकृत नकाशावर आता 28 ठिकाणे
केंद्र सरकार आणि लडाख प्रशासनाच्या समन्वयातून करण्यात आलेल्या या प्रक्रियेमुळे या 28 ठिकाणांना सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या अधिकृत नकाशावर प्रमाणित स्थान आणि भौगोलिक संरचनेची ओळख मिळाली आहे. लडाखचा अद्ययावत नकाशा अतिरिक्त ठिकाणे आणि भौगोलिक संरचनांसह सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध असल्याचे गृह मंत्रालयाने सांगितले आहे.
