खासगी दुचाकीवरून रोजगाराची संधी; रस्ते सुरक्षेसाठी ‘निगेटिव्ह पॉइंट सिस्टम’, ट्रक चालकांसाठी ‘सुरक्षा’ योजना
तुमच्याकडे बाईक किंवा स्कूटर असेल आणि त्यातून उत्पन्न मिळवण्याचा विचार करत असाल, तर तुमच्यासाठी महत्त्वाची बातमी आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी देशातील खासगी दुचाकी मालकांसाठी ‘बाईक टॅक्सी’ सेवेला प्रोत्साहन देण्याचे आवाहन राज्य सरकारांना केले आहे. या सेवेला केंद्र सरकारची मंजुरी असली तरी वाहतूक हा राज्यांच्या अखत्यारीतील विषय असल्याने काही राज्यांमध्ये अद्याप त्याची अंमलबजावणी झालेली नाही.
गडकरी यांच्या मते, राज्यांनी खासगी दुचाकी मालकांना बाईक टॅक्सी सेवा सुरू करण्याची परवानगी दिल्यास रोजगाराच्या नव्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात. विशेषतः ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी हा पर्याय उपजीविकेचे साधन ठरू शकतो. या माध्यमातून सुमारे ८ कोटी लोकांना रोजगार किंवा उपजीविकेची संधी मिळू शकते, असे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, रस्ते सुरक्षेच्या मुद्द्यावरही नितीन गडकरी यांनी महत्त्वाच्या सुधारणांची माहिती दिली. वारंवार वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या चालकांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ‘निगेटिव्ह पॉइंट सिस्टम’ लागू करण्याची रूपरेषा तयार करण्यात आली आहे.
या पद्धतीनुसार चालकाकडून प्रत्येक वेळी वाहतूक नियमांचे उल्लंघन झाल्यास त्याच्या रेकॉर्डमध्ये नकारात्मक गुण जमा केले जातील. हे गुण निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक झाल्यास संबंधित चालकाचा वाहन चालवण्याचा परवाना निलंबित केला जाऊ शकतो किंवा कायमस्वरूपी रद्द होण्याची कारवाई होऊ शकते. वाहनचालकांमध्ये नियमांचे पालन आणि जबाबदारीची भावना वाढवणे, तसेच रस्ते अपघातांचे प्रमाण कमी करणे, हा या व्यवस्थेमागील उद्देश आहे.
ट्रक चालक आणि कामगारांसाठी ‘सुरक्षा’ योजना
उच्च-जोखीम असलेल्या क्षेत्रात काम करणाऱ्या चालक आणि कामगारांसाठीही केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी विशेष उपक्रम सुरू केला आहे. महामार्ग आणि खाणकाम प्रकल्पांमध्ये काम करणारे चालक, बांधकाम कामगार तसेच अन्य जोखमीच्या क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी ‘सुरक्षा’ नावाची प्रायोगिक योजना राबवली जात आहे.
या योजनेअंतर्गत चालक आणि कामगारांना मोफत नेत्र तपासणी, सामान्य आरोग्य तपासणी तसेच समुपदेशनाची सुविधा दिली जाणार आहे. वाहनचालकांचे आरोग्य उत्तम असणे आणि त्यांची दृष्टी चांगली असणे हे रस्ते सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे गडकरी यांनी अधोरेखित केले.
महाराष्ट्रात राष्ट्रीय महामार्ग-४४ (NH-44) वरील नागपूर-कामठी पट्टा आणि चंद्रपूरचा खाणकाम पट्टा या परिसरात ही योजना राबवली जात आहे. एकूण १५० किलोमीटरच्या परिघात प्रकल्पाची अंमलबजावणी करण्यात येत आहे.
या उपक्रमाच्या पहिल्या टप्प्यात १०,००० चालक आणि कामगारांना सहभागी करून घेण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. पुढील टप्प्यात या योजनेचा विस्तार करून तब्बल १० लाख चालक आणि कामगारांपर्यंत ती पोहोचवण्याचे नियोजन आहे.
बाईक टॅक्सीच्या माध्यमातून रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासोबतच चालकांच्या आरोग्याची काळजी आणि वाहतूक नियमांचे काटेकोर पालन यावर भर देत रस्ते सुरक्षा मजबूत करण्याचा प्रयत्न या विविध योजनांमधून करण्यात येत आहे.