मुंबईतील हॉटेल्स आणि खाद्यविक्रेत्यांवरील धडक कारवाईची आंतरराष्ट्रीय माध्यमांकडून दखल; स्वच्छता नियमांबाबत झिरो-टॉलरन्स धोरणाची चर्चा
प्रशासकीय कामातील शिस्त आणि कडक कार्यपद्धतीसाठी ओळखले जाणारे IAS अधिकारी तुकाराम मुंढे यांच्या अन्नसुरक्षेच्या मोहिमेची चर्चा आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोहोचली आहे. अन्न व औषध प्रशासनाचे (FDA) आयुक्त म्हणून काम पाहणाऱ्या मुंढे यांच्या कारवाईची जगप्रसिद्ध अमेरिकन वर्तमानपत्र ‘द न्यू यॉर्क टाइम्स’ने दखल घेतली आहे. यापूर्वी BBC न्यूजनेही त्यांच्या कामावर प्रकाश टाकला होता.
मुंबईसह महाराष्ट्रातील हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, खाद्यपदार्थ विक्रेते आणि अस्वच्छ स्वयंपाकघरांविरोधात FDAकडून सुरू असलेल्या कारवाईचा ‘द न्यू यॉर्क टाइम्स’ने सविस्तर आढावा घेतला. खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर कोणतीही तडजोड न करण्याच्या धोरणामुळे तुकाराम मुंढे ग्राहकांमध्ये लोकप्रिय होत असल्याचे, तर रेस्टॉरंट व्यावसायिकांमध्ये त्यांच्या कारवाईची धास्ती असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली FDAने राज्यभरात अचानक तपासण्या आणि धडक कारवाया सुरू केल्या आहेत. या मोहिमेत छोट्या खाद्यविक्रेत्यांपासून नामांकित रेस्टॉरंट्सपर्यंत विविध आस्थापनांची तपासणी केली जात आहे. स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन आढळलेल्या काही ठिकाणी तातडीने कारवाई करण्यात आली असून, शंभर वर्षे जुने प्रसिद्ध उपाहारगृहही या कारवाईतून सुटलेले नाही.
‘In India, a Food Safety Inspector Is a Rock Star’
‘द न्यू यॉर्क टाइम्स’मध्ये “In India, a Food Safety Inspector Is a Rock Star” या शीर्षकाखाली तुकाराम मुंढे यांच्या मोहिमेवर विशेष वृत्त प्रसिद्ध करण्यात आले आहे. महाराष्ट्र FDAचे प्रमुख म्हणून मुंढे यांनी अस्वच्छ स्वयंपाकघरे आणि अन्नसुरक्षेच्या नियमांकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या उत्पादकांविरोधात झिरो-टॉलरन्स धोरण स्वीकारल्याचे या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
या कारवाईमुळे सामान्य ग्राहकांकडून मुंढे यांच्या मोहिमेला सकारात्मक प्रतिसाद मिळत असल्याचे वृत्तात म्हटले आहे. त्याचवेळी नियमांचे पालन न करणाऱ्या रेस्टॉरंट मालकांमध्ये कारवाईची चिंता निर्माण झाल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.
न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तात मुंबईतील एका लोकप्रिय रेस्टॉरंटमध्ये सकाळच्या वेळी करण्यात आलेल्या तपासणीचाही उल्लेख आहे. तेथे जमिनीवर बसून भाज्या कापल्या जात असल्याचे आणि कर्मचाऱ्यांकडून स्वच्छतेच्या नियमांचे पुरेसे पालन केले जात नसल्याचे निरीक्षण करण्यात आले होते.
IAS Tukaram Mundhe on first page of today’s New York Times. ROCKSTAR @nytimesworld https://t.co/Hoas80JJQK
— Abhijit Karande (@AbhijitKaran25) October 4, 2026
१०० वर्षे जुन्या Olympia Coffee Houseवरही कारवाई
या आंतरराष्ट्रीय वृत्तात मुंबईतील प्रसिद्ध Olympia Coffee Houseचाही विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. सुमारे १०० वर्षे जुन्या या उपाहारगृहाला आरोग्य आणि स्वच्छतेशी संबंधित नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली कारवाईला सामोरे जावे लागले.
Matt Damon आणि Tom Holland यांसारख्या हॉलिवूड कलाकारांनी या ठिकाणी भेट दिल्याचा संदर्भ देत न्यूयॉर्क टाइम्सने या कारवाईची विशेष नोंद घेतली आहे. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यानंतर Olympia Coffee House बंद करण्याचे आदेश देण्यात आल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
रस्त्यावरील विक्रेत्यांपासून मोठ्या साखळीपर्यंत तपासणी
FDAच्या तपासणी मोहिमेचा विस्तार केवळ स्थानिक खाद्यविक्रेत्यांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. छोट्या रस्त्यावरील खाद्यविक्रेत्यांपासून मॅकडोनाल्ड्ससारख्या मोठ्या रेस्टॉरंट साखळ्यांपर्यंत तपासणी आणि कारवाईचे सत्र सुरू असल्याचे न्यूयॉर्क टाइम्सने अधोरेखित केले आहे.
भारतासारख्या मोठ्या देशात नागरिकांना स्वच्छ आणि सुरक्षित अन्न मिळावे, यासाठी एका सनदी अधिकाऱ्याने स्वीकारलेल्या कठोर धोरणामुळे प्रशासकीय पातळीवरही बदल घडताना दिसत असल्याचे या आंतरराष्ट्रीय वृत्तातून मांडण्यात आले आहे.
तुकाराम मुंढे यांच्या या कारवाईची आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी घेतलेली दखल महाराष्ट्रातील प्रशासकीय वर्तुळातही चर्चेचा विषय ठरली आहे.
