लेखकाने संपादकीय बदल नाकारल्याने प्रकाशकाने पुस्तक मागे घेतल्याचा दावा फेटाळला; गौरव गोगोईंचीही तीव्र प्रतिक्रिया
काँग्रेसच्या माजी अध्यक्ष सोनिया गांधी यांच्या आत्मचरित्रात्मक पुस्तक ‘Belonging: A Journey of Love’ भोवतीचा वाद आता अधिकच चर्चेत आला आहे. पुस्तकाच्या प्रकाशनावरून करण्यात आलेल्या दाव्यांवर Penguin Random House India ने स्पष्टीकरण देत आपण या पुस्तकाचे भारतातील प्रकाशक नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. तसेच संपादकीय बदल स्वीकारण्यास लेखकाने नकार दिल्यामुळे पुस्तक प्रकाशित करण्याचा निर्णय बदलला, हा दावा कंपनीने चुकीचा असल्याचे म्हटले आहे.
काही आठवड्यांपूर्वी अमेरिकेतील प्रकाशक Alfred A. Knopf यांनी ‘Belonging’ हे पुस्तक 10 नोव्हेंबर रोजी प्रकाशित होणार असल्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर पुस्तकाच्या भारतातील प्रकाशनाबाबत चर्चा सुरू झाली. याच दरम्यान एका मीडिया रिपोर्टमध्ये सोनिया गांधी यांनी पुस्तकात सुचवलेले बदल करण्यास नकार दिल्याने प्रकाशकाने पुस्तक प्रकाशित करण्यापासून माघार घेतल्याचा दावा करण्यात आला होता.
मात्र, Penguin Random House India ने हा दावा फेटाळून लावला. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, पुस्तक प्रकाशित करण्याची त्यांची इच्छा कायम होती आणि ते प्रकाशित करण्यासाठी कंपनी तयारही होती. प्रकाशन प्रक्रियेत लेखकाच्या मजकुरातील तथ्य तपासणे तसेच आवश्यक सूचना देणे ही प्रकाशकाची नेहमीची प्रक्रिया असल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले.
Penguin Random House India official statement. pic.twitter.com/2g8y3F1p7m
— Penguin India (@PenguinIndia) August 28, 2026
लेखक आणि प्रकाशक यांच्यातील चर्चा गोपनीय असल्याने त्याबाबत यापुढे कोणतीही माहिती देणार नसल्याचेही Penguin Random House India ने म्हटले आहे.
भारतात पुस्तकाचे वितरण कोण करणार?
दरम्यान, भारतात ‘Belonging: A Journey of Love’ चे वितरण नेमके कोण करणार, याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही. मात्र, Amazon वर पुस्तकाची ई-बुक आवृत्ती ₹2,615 किंमतीला प्री-ऑर्डरसाठी उपलब्ध असल्याचे दिसत आहे.
Amazon वरील माहितीनुसार, या ई-बुकचे प्रकाशक William Collins आहेत. William Collins हा HarperCollins UK चा भाग आहे. Alfred A. Knopf यांनी पुस्तकाच्या प्रकाशनाची घोषणा केल्यापासून भारतातील त्याच्या रिलीजबाबत सातत्याने चर्चा सुरू आहे.
सोनिया गांधी पुस्तकातून सांगणार आयुष्याचा प्रवास
79 वर्षीय सोनिया गांधी या भारतीय राजकारणातील प्रमुख आणि सर्वाधिक चर्चेत राहिलेल्या नेत्यांपैकी एक आहेत. ‘Belonging’ या पुस्तकातून त्या आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातील अनेक महत्त्वाच्या घटनांना उजाळा देणार आहेत.
एका प्रभावशाली राजकीय कुटुंबात झालेले त्यांचे लग्न, राजीव गांधी यांच्या निधनानंतरचा कठीण काळ, त्यानंतर राजकारणात झालेला प्रवेश आणि 2004 मध्ये पंतप्रधानपद स्वीकारण्यास दिलेला नकार, अशा विविध घटनांचा पुस्तकात समावेश असल्याचे प्रकाशकाकडून सांगण्यात आले आहे.
तसेच इटलीतील बालपणापासून भारतात येण्यापर्यंतचा प्रवास, प्रेमकथा आणि आयुष्याला निर्णायक वळण देणाऱ्या वैयक्तिक शोकांतिकांचा अनुभवही त्या या पुस्तकातून मांडणार आहेत.
गौरव गोगोईंचा Penguin India वर निशाणा
दरम्यान, काँग्रेस खासदार गौरव गोगोई यांनी Penguin Random House India च्या स्पष्टीकरणावर प्रतिक्रिया दिली आहे. त्यांनी कंपनीच्या भूमिकेला “कमकुवत स्पष्टीकरण” असे संबोधले.
गौरव गोगोई यांनी असा आरोप केला की, Penguin India ला ‘Exam Warriors’ तसेच RSS संदर्भातील पुस्तके प्रकाशित करण्यात अडचण येत नाही. मात्र, आता भाजप सरकारच्या काळात काही लोकांना भारतातील नागरिकांनी एखादे पुस्तक वाचण्याची भीती वाटत असल्याचा दावा त्यांनी केला.
या आरोपांमुळे सोनिया गांधी यांच्या ‘Belonging’ पुस्तकाच्या भारतातील प्रकाशनाचा मुद्दा पुन्हा राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
