पक्षी धडकण्याच्या वाढत्या घटनांमुळे चिंता; मनपा, विमानतळ विकास कंपनी आणि हवाई वाहतूक यंत्रणांमध्ये नियमित समन्वयाची गरज
नागपूर : नागपूर विमानतळावरून देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक वाढत असताना विमानतळ परिसरातील सुरक्षेच्या प्रश्नाने गंभीर स्वरूप धारण केले आहे. विमानतळाच्या उड्डाण सुरक्षितता क्षेत्राजवळील बेकायदा मटण बाजार, आठवडी बाजार, कचऱ्याचे ढीग आणि उड्डाण मार्गाच्या परिसरातील बहुमजली इमारती यामुळे विमानांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण होण्याची शक्यता असल्याचे ग्रुप कॅप्टन (निवृत्त) विजय हरदास यांनी म्हटले आहे.
नागपूर विमानतळावर सध्या दररोज सुमारे ३१ ते ३५ उड्डाणे हाताळली जातात. देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय मार्गांवरील विमानसेवा विस्तारत असून प्रवाशांची संख्याही वाढत आहे. अशा परिस्थितीत विमानतळाच्या परिसरातील सुरक्षेशी संबंधित बाबींकडे अधिक गांभीर्याने पाहण्याची आवश्यकता असल्याचे हरदास यांनी अधोरेखित केले.
मटण बाजारामुळे पक्ष्यांचा वावर वाढण्याची चिंता
विमानतळाच्या सुरक्षितता क्षेत्राच्या जवळ असलेला बेकायदा मटण बाजार आणि आठवडी बाजार हा विमान वाहतुकीच्या दृष्टीने चिंतेचा विषय ठरत आहे. बाजार परिसरात उपलब्ध होणारे खाद्यपदार्थ तसेच उघड्यावर साचणारा कचरा यामुळे मोठ्या प्रमाणावर पक्षी आकर्षित होतात. परिणामी विमानांना पक्षी धडकण्याचा धोका वाढतो. अलीकडच्या काळात अशा दोन घटना घडल्याने विमानतळ सुरक्षेबाबतची चिंता आणखी वाढली आहे.
मटण बाजारातील खाद्यपदार्थांमुळे भटक्या कुत्र्यांचाही परिसरात वावर वाढतो. काही प्रसंगी हे कुत्रे विमानतळाच्या धावपट्टीपर्यंत पोहोचून ती ओलांडताना दिसतात. विमानांच्या हालचाली सुरू असताना अशा प्रकारचा प्राण्यांचा वावर अत्यंत धोकादायक ठरू शकतो.
ऑक्सिजन पार्कमुळे भविष्यात पक्ष्यांचा धोका वाढण्याची शक्यता
नुकत्याच सुरू झालेल्या महामार्गावरील ऑक्सिजन पार्कचाही विमानतळाच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने विचार करण्याची गरज असल्याचे सांगण्यात आले आहे. या परिसरामुळे भविष्यात स्थानिक तसेच स्थलांतरित पक्ष्यांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे हा भाग पक्षी धडकण्याच्या घटनांसाठी संवेदनशील ठरण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
यासोबतच विमानांच्या उड्डाण आणि आगमनाच्या मार्गात असलेल्या बहुमजली इमारतींची उंची हा देखील सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मुद्दा असल्याचे हरदास यांनी नमूद केले.
२७१ हेक्टर क्षेत्रातील विकासामुळे नियोजनाचे आव्हान
विमानतळाला लागून असलेल्या २७१ हेक्टर जमिनीवर व्यावसायिक, औद्योगिक आणि निवासी विकास प्रस्तावित आहे. या विकासामुळे भविष्यात विमानतळ परिसरातील हवाई सुरक्षेचे नियोजन अधिक गुंतागुंतीचे होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे विकासकामांना परवानगी देताना विमान वाहतुकीशी संबंधित सुरक्षा निकषांचा विचार करणे आवश्यक ठरणार आहे.
मनपाच्या भूमिकेवरही प्रश्न
विमानतळ परिसरातील बेकायदा मटण बाजार हटविणे आणि कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे या बाबतीत नागपूर महानगरपालिका अद्याप अपेक्षित कार्यवाही करण्यात अपयशी ठरल्याचा दावा करण्यात आला आहे. त्याचबरोबर उड्डाण मार्गाशी संबंधित इमारतींच्या उंचीबाबत लागू असलेल्या नियमांकडे मनपाच्या संबंधित विभागाकडून दुर्लक्ष होत असल्यानेही सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होत असल्याचे हरदास यांनी निदर्शनास आणून दिले.
विमानतळाची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी केवळ एका यंत्रणेची भूमिका पुरेशी नसून सर्व संबंधित विभागांमध्ये प्रभावी समन्वय आवश्यक आहे. नागपूर महानगरपालिका, महाराष्ट्र विमानतळ विकास कंपनी लिमिटेड, हवाई वाहतूक नियंत्रण यंत्रणा आणि नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय यांनी एकत्रितपणे या मुद्द्यांवर उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.
विमानांची तसेच प्रवाशांची संख्या सातत्याने वाढत असताना संभाव्य धोके वेळीच ओळखून त्यावर कार्यवाही करणे महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी नियमित समन्वय बैठका घेऊन विमानतळ परिसरातील पक्षी, भटके प्राणी, कचरा व्यवस्थापन आणि इमारतींच्या उंचीशी संबंधित प्रश्नांवर ठोस उपाययोजना करावी, असे ग्रुप कॅप्टन (निवृत्त) विजय हरदास यांनी सांगितले.
