जायकवाडीचा साठा 77.08% वर; मांजरा 10%, सिद्धेश्वर शून्यावर, तर सीना-कोळेगाव धरणातही पाणी नाही
ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये पावसाने मोठी उघडीप दिल्याचा परिणाम आता मराठवाड्यातील जलसाठ्यांवर स्पष्टपणे दिसू लागला आहे. सुरुवातीच्या काळात समाधानकारक पाऊस झाल्यानंतरही पुढील दोन महिन्यांत पर्जन्यमान कमी राहिल्याने धरणांमधील पाणीसाठा झपाट्याने घटला आहे. अनेक भागांत पिकांचे नुकसान झाल्यानंतर आता पिण्याच्या पाण्याची समस्याही गंभीर होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
जलसंपदा विभागाच्या 2 ऑक्टोबर रोजीच्या आकडेवारीनुसार, मराठवाड्यातील सर्व लहान-मोठ्या धरणांमध्ये मिळून केवळ 43.66 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. मागील वर्षी ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला याच विभागातील धरणांमध्ये 85.62 टक्के पाणीसाठा होता. यंदाचा साठा राज्यातील विभागांमध्ये सर्वात कमी असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.
जायकवाडी धरणाचा साठाही घटला
मराठवाड्यातील सर्वात मोठ्या जायकवाडी धरणात सध्या 77.08 टक्के पाणीसाठा आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत धरणाची पाणीपातळी 97.75 टक्के होती. जायकवाडीच्या डाव्या आणि उजव्या कालव्यातून सोडले जाणारे पाणी प्रामुख्याने शेतीसाठी वापरले जाते.
छत्रपती संभाजीनगर आणि जालना शहरांसह परिसरातील शेकडो गावांना जायकवाडीमधून पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा होतो. याशिवाय विविध एमआयडीसी वसाहतींची पाण्याची गरजही याच प्रकल्पातून भागवली जाते. त्यामुळे उपलब्ध साठा आगामी काळात किती दिवस पुरेल, याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
बीडमध्ये वाण नदीचे पात्र कोरडे
बीड जिल्ह्यात गेल्या चार महिन्यांत केवळ एक-दोन वेळा पाऊस झाला. त्यानंतर पावसाने मोठी विश्रांती घेतल्याने जिल्ह्यातील नदी-नाले कोरडे पडण्यास सुरुवात झाली आहे. पावसाअभावी वाण नदीचे पात्र पूर्णपणे कोरडे पडले आहे.
वाण प्रकल्पात पुरेसा पाणीसाठा झाल्यानंतर ही नदी वर्षातून किमान दोनदा प्रवाहित होते. मात्र यंदा पावसाअभावी वाण धरणातच अत्यल्प पाणी शिल्लक असल्याने नदीला यावर्षी एकदाही प्रवाह मिळालेला नाही.
बीडमधील माजलगाव धरणाचा पाणीसाठा 27.98 टक्क्यांवर आला आहे. गेल्या वर्षी याच सुमारास हा साठा 98 टक्के होता. दुसरीकडे मांजरा धरणातील पाणीसाठा 10 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. मागील वर्षी मांजरा धरण 100 टक्के भरले होते.
सिद्धेश्वर धरण शून्यावर
हिंगोली जिल्ह्यातील सिद्धेश्वर धरणातील पाणीसाठा शून्यावर पोहोचला आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत हे धरण 98 टक्के भरलेले होते. हिंगोलीतीलच येलदरी धरणात 61.72 टक्के पाणी शिल्लक आहे. मागील वर्षी याच कालावधीत येलदरी धरणातील साठा 99 टक्के होता.
नांदेड, धाराशिव आणि परभणीतील स्थिती
नांदेड जिल्ह्यातील विष्णुपुरी धरणात 83.65 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे, तर निम्न मनार धरण 61.59 टक्के भरलेले आहे.
धाराशिव जिल्ह्यातील निम्न तेरणा धरणाचा साठा 21.83 टक्क्यांवर आला आहे. गेल्या वर्षी हे धरण 100 टक्के भरले होते. त्याच जिल्ह्यातील सीना-कोळेगाव धरणातील पाणीसाठा शून्यावर आहे.
परभणी जिल्ह्यातील निम्न दुधना धरणात 19.86 टक्के पाणी शिल्लक आहे. मागील वर्षी याच कालावधीत या धरणात 74.68 टक्के पाणीसाठा होता.
मराठवाड्यातील बहुतांश भागात पावसाचा खंड कायम राहिल्यास पिण्याच्या पाण्यासह शेतीसाठीच्या पाण्याचा प्रश्न आणखी गंभीर होण्याची शक्यता आहे. सध्या संपूर्ण विभागातील धरणांमध्ये 43.66 टक्के पाणीसाठा असून, हा राज्यातील सर्वात कमी साठा आहे.
