मानसरोवर यात्रेसाठी गेले होते अय्यर कुटुंब; रासुवा येथून शेवटचा संपर्क, ऑस्ट्रेलियन उच्चायुक्त कार्यालयाकडूनही समन्वय
मलप्पुरम : नेपाळमध्ये आलेल्या विनाशकारी पुराच्या पार्श्वभूमीवर ऑस्ट्रेलियात स्थायिक असलेले केरळमधील अय्यर कुटुंब संपर्काबाहेर गेले आहे. मानसरोवर यात्रेसाठी नेपाळमध्ये गेलेल्या या कुटुंबातील श्रीधरन अय्यर (५४), त्यांच्या पत्नी लक्ष्मी श्रीधरन अय्यर (४९) आणि त्यांची मुले ऋषभ श्रीधरन अय्यर (२३) व रुद्र श्रीधरन अय्यर (२०) यांचा बेपत्ता व्यक्तींमध्ये समावेश आहे. रासुवा येथून त्यांनी केरळमधील नातेवाईकांशी शेवटचा संपर्क साधला होता.
मूळचे केरळातील पोन्नानी येथील ‘ईश्वर निवास’ येथे राहणारे अय्यर कुटुंब गेल्या अनेक वर्षांपासून सिडनीमध्ये वास्तव्यास आहे. या कुटुंबाचे नातेवाईक नेपाळमध्ये दाखल झाले असून ते शोधमोहीम आणि संबंधित यंत्रणांशी समन्वय साधत आहेत.
हॉटेल सुरक्षित; मात्र कुटुंबाचा ठावठिकाणा नाही
अय्यर कुटुंब २१ ऑगस्ट रोजी काठमांडू विमानतळावर पोहोचले होते. त्यानंतर त्यांनी रासुवाकडे प्रवास केला. आपत्तीची परिस्थिती निर्माण होण्यापूर्वीच त्यांनी सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर केले असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
नातेवाईकांच्या माहितीनुसार, अय्यर कुटुंब ज्या हॉटेलमध्ये थांबले होते ते हॉटेल सुरक्षित आहे. मात्र आपत्तीचा इशारा मिळाल्यानंतर कुटुंबीयांनी हॉटेलमधून चेक-आउट केले होते. त्यानंतर त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकलेला नाही.
मोबाईल नेटवर्क ठप्प; सुरक्षिततेची आशा
अय्यर कुटुंबीयांनी हॉटेल सोडल्यानंतर विमानाने काठमांडूकडे प्रयाण केले असावे, असा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. अचानक आलेल्या पुरामुळे परिसरातील दळणवळण व्यवस्था विस्कळीत झाली असण्याची शक्यताही व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे कुटुंबीयांशी संपर्क होत नसावा, असे मानले जात आहे.
पोन्नानीचे आमदार के. पी. नौशाद अली यांनी सांगितले की, अय्यर कुटुंबीयांचे नातेवाईक माहिती मिळवण्यासाठी आणि शोधकार्यात सहभागी होण्यासाठी नेपाळमध्ये पोहोचले आहेत. मोबाईल नेटवर्क उपलब्ध नसल्याने तसेच आपत्तीची तीव्रता मोठी असल्याने बेपत्ता कुटुंबाशी संपर्क साधण्यात अडचणी येत आहेत.
अय्यर कुटुंब ऑस्ट्रेलियन नागरिक असल्याने ऑस्ट्रेलियन उच्चायुक्त कार्यालयाकडूनही बचावकार्याच्या समन्वयासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.
नेपाळमधील पुराच्या कारणाचा शोध सुरू
दरम्यान, नेपाळमध्ये आलेल्या या भीषण पुरामागील नेमके कारण शोधण्यासाठी शास्त्रज्ञांकडून उपग्रह प्रतिमांचा अभ्यास केला जात आहे. सुरुवातीला हिमनदीचे सरोवर फुटणे आणि हिमस्खलन यामुळे रसुवागढी परिसरात नेपाळ-तिबेट सीमेजवळ अचानक मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा प्रवाह निर्माण झाल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता.
मात्र उपग्रह प्रतिमांच्या विश्लेषणातून वेगळे चित्र समोर आल्याचे वृत्त आहे. बर्फ आणि खडकांचा मोठा भाग ल्हेंडे नदीत कोसळल्याने नदीचा प्रवाह काही काळ अडला असावा. त्यानंतर भूस्खलनामुळे निर्माण झालेले तात्पुरते धरण फुटल्याने पूरस्थिती निर्माण झाली असावी, असा दावा उपग्रह छायाचित्रांचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्रज्ञांनी केला आहे. याबाबत ‘द काठमांडू पोस्ट’ने वृत्त दिले आहे.
काठमांडू विद्यापीठातील हवामान संशोधक व प्राध्यापक रिजनभक्त कायस्थ यांनीही पूर येण्यापूर्वी हिमस्खलनामुळे ल्हेंडे नदीचा प्रवाह अडवला गेला असण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. त्याच वेळी भूकंप झाल्याचेही त्यांनी सांगितले; मात्र भूकंपामुळेच हिमस्खलन झाले का, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.
उपग्रह प्रतिमांतून उलगडत आहे विनाशाचे चित्र
नेपाळमधील पुरामुळे झालेल्या विध्वंसाचे स्वरूप समजून घेण्यासाठी शास्त्रज्ञ उपग्रहातून मिळालेल्या छायाचित्रांचे विश्लेषण करत आहेत. बुधवारी मिळालेल्या सुरुवातीच्या प्रतिमा ढग आणि हवेत पसरलेल्या धुळीमुळे स्पष्ट नव्हत्या. या प्रतिमांमध्ये तिबेट सीमेजवळील लांगटांग लिरुंग शिखरावरून हिमनगाचा काही भाग तुटल्याचे दिसत होते.
मात्र गुरुवारी उपलब्ध झालेल्या प्रतिमांमधून परिस्थिती अधिक स्पष्ट झाली. हिमनदीखालील मूळ खडकाचा भाग कोसळल्याचे, त्यासोबत बर्फाचा प्रचंड तुकडा खाली आल्याचे तसेच मोठ्या प्रमाणात खडक आणि बर्फ दरीत पडल्याचे दिसून आल्याचे भू-आकृतिशास्त्रज्ञ क्रिस्टन कूक आणि डॅन शुगर यांनी सांगितले.
नेपाळमधील पुराचे नेमके कारण आणि त्यामागील घटनाक्रम निश्चित करण्यासाठी या उपग्रह प्रतिमा आणि इतर उपलब्ध माहितीच्या आधारे अभ्यास सुरू आहे. दरम्यान, संपर्काबाहेर असलेल्या अय्यर कुटुंबाचा शोध घेण्यासाठी नातेवाईक तसेच संबंधित यंत्रणांकडून प्रयत्न सुरू आहेत.
