RBI चा महत्त्वाचा निर्णय; रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवर कायम, कर्जदारांना मोठा दिलासा
महागाईच्या दबावानंतरही व्याजदरात बदल नाही; गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि वैयक्तिक कर्जाच्या EMI पूर्ववत राहणार
मुंबई (Reserve Bank of India) : देशातील कोट्यवधी बँक ग्राहक, गृहकर्जधारक आणि विविध प्रकारच्या कर्जांचा लाभ घेणाऱ्यांसाठी भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) दिलासादायक निर्णय जाहीर केला आहे. पतधोरण समितीच्या (Monetary Policy Committee - MPC) बैठकीनंतर आरबीआयचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी रेपो दरात कोणताही बदल न करण्याचा निर्णय जाहीर केला. परिणामी रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवरच कायम राहणार असून कर्जदारांच्या मासिक हप्त्यांमध्ये (EMI) सध्या कोणताही बदल होणार नाही.
देशांतर्गत तसेच जागतिक आर्थिक परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. गेल्या काही आठवड्यांपासून पश्चिम आशियातील वाढता तणाव, कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली वाढ आणि सोन्याच्या दरातील विक्रमी तेजी यामुळे महागाईवर दबाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात होती. या पार्श्वभूमीवर आरबीआय व्याजदर वाढवू शकते, अशी चर्चा अर्थक्षेत्रात सुरू होती. मात्र, आर्थिक विकासाचा वेग कायम राखण्यासोबतच महागाईवर नियंत्रण ठेवण्याच्या उद्देशाने केंद्रीय बँकेने विद्यमान व्याजदर कायम ठेवण्याचा मार्ग स्वीकारला.
आरबीआयच्या या निर्णयामुळे गृहकर्ज, वाहन कर्ज, शैक्षणिक कर्ज तसेच वैयक्तिक कर्ज घेणाऱ्या ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. विशेषतः फ्लोटिंग व्याजदरावर कर्ज घेतलेल्या ग्राहकांसाठी हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे. रेपो दरात वाढ झाली असती तर बँकांकडून कर्जावरील व्याजदर वाढविले गेले असते आणि त्याचा थेट परिणाम EMI वर झाला असता. मात्र, दर स्थिर राहिल्यामुळे विद्यमान कर्जधारकांना अतिरिक्त आर्थिक भार सहन करावा लागणार नाही.
नवीन कर्ज घेण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांसाठीही ही सकारात्मक बाब मानली जात आहे. गृहखरेदी, वाहन खरेदी किंवा इतर आर्थिक गरजांसाठी कर्ज घेऊ इच्छिणाऱ्यांना सध्याचे व्याजदर कायम राहणार असल्याने आर्थिक नियोजन अधिक सुलभ होणार आहे. बँकांच्या कर्जवाटपावरही या निर्णयाचा सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
आरबीआयने केवळ रेपो दरच नव्हे तर इतर प्रमुख धोरणात्मक दरांमध्येही कोणताही बदल केलेला नाही. स्थायी ठेव सुविधा (Standing Deposit Facility - SDF) दर ५ टक्के कायम ठेवण्यात आला आहे. तसेच सीमांत स्थायी सुविधा (Marginal Standing Facility - MSF) आणि बँक दर ५.५० टक्क्यांवर कायम ठेवण्यात आले आहेत. याशिवाय केंद्रीय बँकेने आपली धोरणात्मक भूमिका ‘तटस्थ’ (Neutral) असल्याचे पुन्हा स्पष्ट केले आहे. याचा अर्थ भविष्यातील आर्थिक परिस्थिती, महागाई आणि विकासदर लक्षात घेऊन पुढील निर्णय घेतले जातील.
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, सध्याच्या परिस्थितीत रेपो दर स्थिर ठेवण्याचा निर्णय अर्थव्यवस्थेसाठी संतुलित ठरू शकतो. एका बाजूला महागाईचा धोका कायम असताना दुसऱ्या बाजूला उद्योग, व्यापार आणि ग्राहक खर्च यांना चालना देण्याची गरज आहे. त्यामुळे व्याजदर वाढविण्याऐवजी स्थिर ठेवण्याचा निर्णय आर्थिक वाढीसाठी पोषक ठरू शकतो.
#WATCH | RBI ने पॉलिसी रेपो रेट को 5.25% पर बरकरार रखा और न्यूट्रल रुख बनाए रखा। pic.twitter.com/x1g0OvxQ5I
— ANI_HindiNews (@AHindinews) June 5, 2026
रेपो दर म्हणजे काय?
रेपो दर हा भारतीय रिझर्व्ह बँक आणि व्यावसायिक बँकांमधील व्यवहारांशी संबंधित महत्त्वाचा व्याजदर आहे. जेव्हा व्यावसायिक बँकांना अल्पकालीन निधीची आवश्यकता भासते, तेव्हा त्या रिझर्व्ह बँकेकडून कर्ज घेतात. या कर्जावर आकारण्यात येणाऱ्या व्याजदराला रेपो दर म्हटले जाते.
रेपो दर वाढल्यास बँकांचा निधी उभारण्याचा खर्च वाढतो. परिणामी बँका गृहकर्ज, वाहन कर्ज, वैयक्तिक कर्ज आणि व्यावसायिक कर्जांवरील व्याजदर वाढवतात. त्यामुळे ग्राहकांच्या EMI मध्ये वाढ होते. उलट, रेपो दर कमी झाल्यास कर्ज स्वस्त होण्याची शक्यता असते आणि EMI कमी होऊ शकतात.
EMI वर काय परिणाम?
आरबीआयने रेपो दरात कोणताही बदल न केल्याने—
-
गृहकर्जावरील मासिक हप्ते पूर्ववत राहतील.
-
वाहन कर्जाच्या EMI मध्ये वाढ होणार नाही.
-
वैयक्तिक कर्जावरील व्याजदरांमध्ये तातडीने बदल होण्याची शक्यता नाही.
-
फ्लोटिंग व्याजदरावरील कर्जधारकांना दिलासा मिळणार.
-
नवीन कर्ज घेणाऱ्यांना सध्याच्या व्याजदराचा लाभ मिळत राहील.
प्रमुख धोरणात्मक दर
| दराचा प्रकार | विद्यमान दर |
|---|---|
| रेपो दर | ५.२५% |
| स्थायी ठेव सुविधा (SDF) | ५.००% |
| सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) | ५.५०% |
| बँक दर | ५.५०% |
| धोरणात्मक भूमिका | तटस्थ |
ठळक मुद्दे
-
आरबीआयने रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवर कायम ठेवला
-
MPC बैठकीनंतर गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांची घोषणा
-
गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि वैयक्तिक कर्जाच्या EMI मध्ये बदल नाही
-
फ्लोटिंग व्याजदरावरील कर्जधारकांना दिलासा
-
महागाईच्या दबावानंतरही व्याजदर वाढविणे टाळले
-
आर्थिक विकास आणि महागाई यांच्यात समतोल साधण्याचा प्रयत्न
-
आरबीआयची धोरणात्मक भूमिका ‘तटस्थ’ कायम
ही आवृत्ती सविस्तर, वृत्तपत्रीय शैलीतील आणि SEO-अनुकूल असून डिजिटल न्यूज पोर्टल किंवा दैनिकासाठी थेट प्रकाशित करता येईल.
