जीवितहानी टळली; साहित्यिक वारसा जपण्यासाठी तातडीच्या संवर्धनाची मागणी पुन्हा ऐरणीवर
पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील मंचर येथे सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे मराठी साहित्यातील ज्येष्ठ कवयित्री शांता शेळके यांच्या ऐतिहासिक वाड्याचा काही भाग कोसळल्याची घटना घडली आहे. या दुर्घटनेत कोणतीही जीवितहानी झालेली नसली, तरी मराठी साहित्याशी निगडित ऐतिहासिक वास्तूंच्या संरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.
मागील काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या सततच्या पावसाचा फटका आधीपासूनच जीर्ण अवस्थेत असलेल्या वाड्याला बसला. अनेक वर्षांपासून या वास्तूच्या दुरुस्तीची आवश्यकता व्यक्त केली जात होती. स्थानिक नागरिक, साहित्यप्रेमी तसेच विविध सामाजिक संघटनांनी वेळोवेळी या ऐतिहासिक वारशाचे जतन आणि संवर्धन करण्याची मागणी केली होती. मात्र आवश्यक उपाययोजना वेळेत न झाल्याने अखेर वाड्याचा काही भाग कोसळल्याची दुर्दैवी घटना घडली.
मराठी साहित्यविश्वात कवयित्री, गीतकार आणि लेखिका म्हणून शांता शेळके यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. त्यांच्या स्मृतींशी जोडलेली ही वास्तू साहित्यप्रेमींसाठी प्रेरणादायी ठिकाण म्हणून ओळखली जाते. त्यामुळे या घटनेकडे केवळ जुन्या इमारतीचे नुकसान म्हणून न पाहता, मराठीच्या सांस्कृतिक आणि साहित्यिक वारशाला बसलेला धक्का म्हणूनही पाहिले जात आहे.
घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक प्रशासनाने घटनास्थळी भेट देऊन परिसराची पाहणी केली. पुढील कोणताही धोका टाळण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुरू करण्यात आल्या असून उर्वरित वाड्याची संरचनात्मक तपासणी करण्याची प्रक्रिया हाती घेण्यात आली आहे. तसेच या ऐतिहासिक वास्तूच्या संवर्धनासाठी तातडीने निधी उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणी अधिक जोर धरत आहे.
साहित्यप्रेमी आणि ग्रामस्थांचे मत आहे की, अशा ऐतिहासिक वास्तू या केवळ भूतकाळाच्या स्मृती नसून पुढील पिढ्यांसाठी सांस्कृतिक ठेवा आहेत. त्यामुळे शांता शेळके यांच्या वाड्याचे त्वरित जतन, दुरुस्ती आणि संवर्धन करून हा अमूल्य साहित्यिक वारसा सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रभावी पावले उचलण्याची आवश्यकता व्यक्त केली जात आहे
